Polecane

Pięć książek na weekend: kryminały retro i współczesne thrillery

Polecane pozycje do przeczytania w wolne dni: od historycznych kryminałów osadzonych w przedwojennej Polsce po współczesne thrillery.

12.09.2026 — Konrad Zielonka
A close-up view of a stack of vintage and modern books with a focus on open pages, offering a sense of knowledge and history.
Fot. Marta Branco / Pexels · Pexels License

Wybór pięciu książek do przeczytania w weekend powinien łączyć różne gatunki i nastroje — od współczesnych thrillerów po historyczne kryminały osadzone w Polsce lat trzydziestych. Taki zróżnicowany repertuar pozwala znaleźć coś dla każdego, niezależnie od preferencji czytelnika.

Kryminały retro: polska przedwojenna rzeczywistość

Dwie z polecanych pozycji przenoszą czytelnika w czasie do Polski lat trzydziestych XX wieku, łącząc elementy kryminału z historyczną atmosferą.

„Czarne złoto” Pawła Rzewuskiego

Powieść osadzona jest latem 1938 roku. Głównym bohaterem jest kapitan Maurycy Jakubowski, oficer ze Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, którego historia stanowi kontynuację wcześniejszego dzieła autora — „Syna bagien”. Paweł Rzewuski łączy zamiłowanie do historii z umiejętnością konstruowania napięcia — sam jest doktorem filozofii i historykiem zajmującym się filozofią polityki. Jego prace były nominowane do prestiżowych nagród: Paszportu „Polityki” i Nagrody Literackiej Nike, co świadczy o uznaniu środowiska literackiego dla jego twórczości.

„Śmierć na Helu” Grzegorza Kalinowskiego

Ta powieść również rozgrywa się w 1938 roku, ale akcja przenosi się do Juraty — nadmorskiego kurortu. Bohaterką jest Zuzanna, kobieta po rozwodzie z kapitanem Orłowskim, która znajduje się w centrum tajemniczych zdarzeń. Grzegorz Kalinowski, autor tej pozycji, ma bogatą karierę — pracował jako dziennikarz, sprawozdawca sportowy, dokumentalista i radiowiec. Jego doświadczenie w dziennikarstwie i mediach zaowocowało zdolnością do tworzenia realistycznych, napięciowych narracji. Kalinowski otrzymał uznanie w branży kryminału, zdobywając Kryminalny Magiel i Złoty Pocisk.

PozycjaAutorRok akcjiMiejsce akcjiGłówny bohater
Czarne złotoPaweł Rzewuski1938PolskaKpt. Maurycy Jakubowski
Śmierć na HeluGrzegorz Kalinowski1938JurataZuzanna

Współczesne thrillery i powieści psychologiczne

Obok historycznych kryminałów warto sięgnąć po książki, które przenoszą czytelnika w współczesność lub w zupełnie inny świat fikcji.

„Bezmiłość” Bianki Kunickiej

Bianka Kunicka to autorka o wszechstronnym wykształceniu artystycznym — jest poetką, prozaiczką, tworzy teksty i publikuje artykuły publicystyczne. Jej pozycja „Bezmiłość” wydana przez Skarpę Warszawską łączy głęboką refleksję psychologiczną z napięciem charakterystycznym dla współczesnego thrillera. Wielostronna działalność twórcza Kunickiej pozwala jej wnosić do prozy bogactwo perspektyw.

„Obiecał mi niebo” Rafała Wicijowskiego

Rafał Wicijowski, autor tej powieści wydanej przez wydawnictwo Filia, znany jest z aktywności w mediach społecznościowych, gdzie prowadzi profil „Oczami mężczyzny”. Ta pozycja stanowi przykład współczesnego thrillera psychologicznego, który bada relacje międzyludzkie i ukryte motywacje bohaterów.

„Harrow z dziewiątego” Tamsyn Muir

Ta pozycja wydana przez wydawnictwo Filia w tłumaczeniu Dominiki Schimscheiner to dzieło autorki z Nowej Zelandii, Tamsyn Muir. Muir specjalizuje się w fantasy, science fiction i horrorach — gatunkach, które pozwalają jej na tworzenie intrygujących światów i skomplikowanych postaci. Za swoją wcześniejszą powieść „Gideon z dziewiątego” Muir otrzymała nagrodę Locus Award w 2020 roku, co potwierdza jej pozycję jako autorki czytanej i cenionej na arenie międzynarodowej.

Co to oznacza dla czytelnika

Zestawienie pięciu pozycji o takiej różnorodności ma praktyczne znaczenie: pozwala znaleźć lekturę dostosowaną do nastroju i czasu, jaki dysponujesz. Historyczne kryminały wymagają bardziej skupionej uwagi i zaangażowania w rekonstrukcję epoki, podczas gdy współczesne thrillery oferują szybsze tempo akcji. Polskie kryminały retro dają możliwość lepszego zrozumienia przedwojennej rzeczywistości poprzez pryzmat fikcji, zaś międzynarodowe pozycje — jak dzieło Tamsyn Muir — otwierają na światowe trendy w literaturze gatunkowej.

Warto pamiętać, że każdy z tych autorów reprezentuje inne podejście do pisarstwa: Rzewuski wnosi wiedzę historyczną i filozoficzną, Kalinowski — doświadczenie medialne i zdolność do tworzenia dramaturgii, Kunicka — artystyczną wrażliwość, a Muir — międzynarodową perspektywę fantasy i horroru.

Audycja „Książka na weekend” dostępna w podcastach Strefy FM regularnie poleca tego typu pozycje słuchaczom. Program emitowany jest od poniedziałku do piątku rano, z powtórkami w środę i piątek o 14.15, a także o 21.15 na antenie radia — co pozwala dotrzeć do odbiorców o różnych porach dnia.

Na podstawie: ePiotrkow. Tekst opracowany redakcyjnie.