Utalentowany pan Ripley: powieść Highsmith i jej ekranizacje

„Utalentowany pan Ripley” to powieść Patricii Highsmith, która od publikacji minęło już ponad 70 lat, a jej bohater doczekał się dwóch głośnych adaptacji: filmu z 1999 roku i serialu Netfliksa z 2024 roku.

Czym jest „Utalentowany pan Ripley”?

Książka opowiada o Tomie Ripleyu, którego wysłano do Włoch, by sprowadził z powrotem Dickiego Greenleafa. Zadanie szybko przestaje być zwykłą misją i zamienia się w historię o pożądaniu, tożsamości i moralnym upadku. Akcja rozgrywa się na włoskim wybrzeżu nad Morzem Tyrreńskim, a jej sceneria podkreśla napięcie między urokiem południa a mroczną grą głównego bohatera.

Elle.pl przytacza taki opis powieści: „Ripley nie chce pieniędzy Dickiego. Chce jego życia.” Ta jedna myśl dobrze oddaje mechanizm, który napędza fabułę. Ripley nie jest tu klasycznym złoczyńcą, lecz człowiekiem, który przejmuje cudze miejsce w świecie.

Jak wygląda ekranizacja z Mattem Damonem?

Pierwsza wielka adaptacja powstała w 1999 roku. Reżyserem filmu był Anthony Minghella, a w roli tytułowej wystąpił Matt Damon. Jude Law zagrał Dickiego Greenleafa, czyli postać, wokół której toczy się cała intryga. Film przeniósł powieść na duży ekran i ugruntował wizerunek Ripleya jako jednej z najbardziej charakterystycznych postaci literatury kryminalnej.

Czym różni się serial Netfliksa z Andrew Scottem?

Druga adaptacja to serial „Ripley”, który miał premierę na Netfliksie w 2024 roku. Andrew Scott wcielił się w tytułową postać. Produkcja składa się z ośmiu odcinków i została zrealizowana w czerni i bieli. Ten wybór wizualny zmienia odbiór historii: zamiast kolorowego, nasłonecznionego południa widz dostaje chłodniejszy, bardziej kameralny obraz, który lepiej odpowiada psychologicznemu charakterowi opowieści.

Wersja	Rok	Twórca / główna obsada	Format i charakter
Powieść „Utalentowany pan Ripley”	ponad 70 lat od wydania	Patricia Highsmith	Książka, thriller psychologiczny
Film	1999	reżyser Anthony Minghella; Matt Damon, Jude Law	Film fabularny
Serial „Ripley”	2024	Netflix; Andrew Scott	8 odcinków, czarno-biała realizacja

Zestawienie pokazuje, że historia Ripleya wraca co kilka dekad w nowej formie. Różnice między wersjami dotyczą głównie środka wyrazu: film skupia się na tempie i kinowej estetyce, a serial ma więcej czasu na rozwijanie psychologii bohatera.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tą historią, najlepiej zacząć od książki, bo to ona wyznacza kierunek wszystkich adaptacji. Czytelnicy, którzy znają film, mogą sięgnąć po powieść, by zobaczyć, co scenarzyści i reżyserzy zmienili, a co zostało wiernie przeniesione. Z kolei fani serialu znajdą w książce wiele motywów, które w ośmiu odcinkach zostały rozwinięte szeroko. Warto też pamiętać, że Ripley to postać, którą można oceniać na wiele sposobów, dlatego przy każdej wersji dobrze zwrócić uwagę na to, jak twórcy prowadzą widza przez jego moralne wybory.