10 najlepszych thrillerów, które musisz przeczytać – od Larssona do du Maurier

Dobry thriller to literatura, która angażuje wyobraźnię bardziej niż jakikolwiek film czy serial, trzymając czytelnika w stanie napięcia od pierwszej do ostatniej strony. W książkach najłatwiej dać się wciągnąć w sieć kłamstw, fałszywych tropów i psychologicznych gier, nieustannie zastanawiając się, komu można zaufać i co wydarzy się za chwilę. Jeśli szukasz powieści, które nie pozwolą ci zasnąć do czasu poznania zakończenia, poniżej znajdziesz zestawienie dziesięciu najlepszych thrillerów, które każdy fan gatunku powinien przeczytać przynajmniej raz.

Klasyczne thrillery, które zdefiniowały gatunek

„Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” – Stieg Larsson

Pewnego wrześniowego dnia w 1966 roku szesnastoletnia Harriet Vanger znika bez śladu. Prawie czterdzieści lat później Mikael Blomkvist – dziennikarz i wydawca magazynu „Millennium” – otrzymuje nietypowe zlecenie od Henrika Vangera, magnata przemysłowego stojącego na czele wielkiego koncernu. Oficjalnie ma napisać kronikę rodzinną Vangerów, ale to tylko pretekst do próby rozwiązania skomplikowanej zagadki. Skazany za zniesławienie Blomkvist rezygnuje z obowiązków zawodowych i podejmuje się niezwykłego zlecenia. Po pewnym czasie dołącza do niego Lisbeth Salander – młoda, intrygująca outsiderka i genialna researcherka. Wspólnie wpadają na trop mrocznej i krwawej historii rodzinnej, która zmienia wszystko, co wiedzieli o rodzinie Vangerów.

„Dzień Szakala” – Frederick Forsyth

Wiosna 1963 roku. Po kolejnym nieudanym zamachu na prezydenta Francji Charles’a de Gaulle’a szef komórki operacyjnej organizacji terrorystycznej OAS, Marc Rodin, wynajmuje zawodowego zabójcę. Tajemniczy Anglik posługujący się pseudonimem Szakal układa misterny plan zamachu. O zamiarach OAS dowiadują się jednak służby specjalne, ale jak ścigać mordercę, skoro nikt nie wie, jak wygląda, jakim nazwiskiem się posługuje i gdzie przebywa? Do wytropienia Szakala zostaje wyznaczony komisarz Claude Lebel, najlepszy francuski gliniarz. Rozpoczyna się dramatyczny pojedynek pomiędzy bezwzględnym i nieprzeciętnie inteligentnym zabójcą a skrępowanym przez biurokrację policjantem – pojedynek, w którym każdy posunięcie może okazać się ostateczne.

„Rebeka” – Daphne du Maurier

Podczas wyprawy na Riwierę Francuską nieśmiała dziewczyna poznaje zamożnego wdowca, Maxima de Wintera, i po krótkiej znajomości zgadza się za niego wyjść. Szczęśliwe chwile kończą się, kiedy małżeństwo przyjeżdża do Manderley – rodzinnej posiadłości Maxima. W mężczyźnie zachodzą niewyjaśnione zmiany, a nowa pani de Winter uświadamia sobie, że w ogóle go nie zna. Pozbawiona przyjaciół dziewczyna zostaje sama w ogromnej rezydencji, gdzie wciąż unosi się duch poprzedniej żony Maxima – Rebeki – która zginęła tu rok wcześniej w niewyjaśnionych okolicznościach. Nowa pani de Winter postanawia odkryć, kim była jej doskonała poprzedniczka i jaki straszny los spotkał ją w Manderley.

Współczesne thrillery z psychologicznym zwrotem

„Pacjentka” – Alex Michaelides

Ceniona malarka i fotografka mody Alicia Berenson wiedzie życie, jakiego każdy mógłby jej pozazdrościć – do czasu. Pewnego wieczoru jej mąż Gabriel wraca do domu, zaś Alicia strzela mu w głowę pięć razy, zabijając go na miejscu. Od tego momentu kobieta przestaje mówić. Nikt poza nią nie wie, co wydarzyło się tamtej nocy. Ostatecznie trafia do zamkniętego ośrodka psychiatrycznego Grove. Po sześciu latach w tymże ośrodku rozpoczyna pracę psychoterapeuta Theo Faber, zafascynowany postacią Alicii i jej historią. Theo robi wszystko, co w jego mocy, aby dotrzeć do pacjentki i sprawić, żeby się przed nim otworzyła, a także aby rozwikłać zagadkę śmierci Gabriela. Poznając pacjentkę, psychoterapeuta nieoczekiwanie odnajduje coraz więcej podobieństw w ich losach, począwszy od traumatycznego dzieciństwa. Dokąd zaprowadzą go te rozmowy i co się stanie, jeśli Alicia wreszcie zacznie mówić?

Thrillery szpiegowskie i kryminalne

„Tożsamość Bourne’a” – Robert Ludlum

Podczas burzy na Morzu Śródziemnym rybacy wyławiają człowieka z ranami postrzałowymi i oddają go pod opiekę lekarza – Anglika osiadłego na małej wysepce w pobliżu francuskiego wybrzeża. Po kilku tygodniach ranny zaczyna wracać do zdrowia fizycznie, ale jeden z pocisków utknął w czaszce, powodując amnezję – mężczyzna nie wie, kim jest, skąd pochodzi i czym się zajmuje. Pewne jego cechy wzbudzają podejrzenia lekarza: farbowane włosy, pozostałości zabiegów chirurgicznych na twarzy, ślady używania soczewek kontaktowych. A co najważniejsze, nieznajomy ma pod skórą wszyty mikroskopijny negatyw z adresem banku w Zurychu i numerem konta. Żeby poznać swoją tożsamość, mężczyzna wyrusza do Szwajcarii. Po drodze odkrywa w sobie zaskakujące umiejętności – znakomicie posługuje się bronią, wie, jak zdobyć fałszywe dokumenty, jak kraść i tropić. W zuryskim banku dowiaduje się, że nazywa się Jason Bourne i ma na koncie prawie dwanaście milionów franków. Ale pytania co do jego przeszłości się mnożą.

„Utalentowany pan Ripley” – Patricia Highsmith

Pierwsza powieść pięciotomowego cyklu, którego głównym bohaterem jest Tom Ripley. Tego ambitnego dwudziestoparolatka, przekonanego, że jest stworzony do wygodnego, dostatniego życia, poznajemy w jednym z nowojorskich barów, gdzie spotyka się z bogatym biznesmenem Howardem Greenleafem. Mężczyzna zleca mu nietypowe zadanie, które wiąże się z dłuższym wyjazdem do Europy. Próba jego realizacji przyniesie wiele nieoczekiwanych zmian w życiu Toma i stworzy liczne okazje, by mógł się wykazać swoimi talentami – przede wszystkim zdolnościami do oszukiwania ludzi i manipulowania nimi. Tom doskonale zmienia tembrę głosu, styl bycia, a nawet wygląd zewnętrzny, dzięki którym idealnie może się podszywać pod inne osoby. Gdzie zaprowadzi go ta finezyjna, acz bezwzględna gra, którą sam zaaranżuje?

„Ze przejmującego zimna” – John le Carré

Początek lat 60. XX wieku. Brytyjski agent Alec Leamas, dowodzący siatką szpiegowską w Berlinie Wschodnim, traci kolejnych ludzi, rozpracowywanych i mordowanych przez niemiecki kontrwywiad. Kiedy ginie ostatni człowiek, londyńska centrala odwołuje Leamasa z NRD i zleca mu niezwykle delikatne i niebezpieczne zadanie: udział w starannie zaplanowanej akcji przeciwko numerowi jeden wschodnioniemieckiego wywiadu. Leamas skrupulatnie przygotowuje się do odegrania powierzonej mu roli. Nie wie jednak, że w tej grze ma być jedynie pionkiem, którego można się pozbyć, kiedy przestanie być potrzebny.

Porównanie tytułów – kluczowe cechy

Tytuł	Autor	Rok akcji	Główny temat	Typ thrilleru
Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet	Stieg Larsson	1966–2000s	Zaginięcie dziewczyny, tajemnice rodzinne	Kryminalno-detektywistyczny
Dzień Szakala	Frederick Forsyth	1963	Zamach polityczny, pościg	Szpiegowski
Pacjentka	Alex Michaelides	Współczesność	Morderstwo, psychologia	Psychologiczny
Utalentowany pan Ripley	Patricia Highsmith	Lata 50. XX w.	Oszustwa, podszywanie się	Kryminalno-psychologiczny
Tożsamość Bourne’a	Robert Ludlum	Współczesność	Amnezja, szpiegostwo	Szpiegowski
Rebeka	Daphne du Maurier	Międzywojnie	Tajemnica śmierci, obsesja	Gotycko-psychologiczny
Ze przejmującego zimna	John le Carré	Lata 60.	Zimna Wojna, zdrada	Szpiegowski

Co to oznacza dla czytelnika

Wybór pomiędzy tymi siedmioma tytułami zależy od preferencji czytelnika. Jeśli lubisz współczesne thrillery z psychologicznym zwrotem akcji, „Pacjentka” Alex Michaelides będzie idealnym wyborem. Jeśli preferujesz klasyczne powieści szpiegowskie z autentycznym klimatem Zimnej Wojny, „Ze przejmującego zimna” John le Carré’ego lub „Dzień Szakala” Fredericka Forsytha to pozycje obowiązkowe. Dla miłośników detektywistyki i zagadek rodzinnych „Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” Stiega Larssona oferuje bogatą fabułę i skomplikowane postacie. Natomiast „Rebeka” Daphne du Maurier to dla tych, którzy chcą połączenia gotyckich elementów z psychologicznym napięciem.

Każda z tych powieści wyróżnia się innym rodzajem napięcia – od fizycznego pościgu po psychologiczną grę umysłów. Wspólnym mianownikiem jest jednak to, że wszystkie potrafią trzymać czytelnika w stanie ciągłego zawieszenia, zmuszając do przewidywania kolejnych zwrotów akcji i kwestionowania motywów postaci. To właśnie czyni je pozycjami obowiązkowymi dla każdego, kto poważnie traktuje literaturę thrillerową.